زمانی که نخستین دستگاههای ضبط صدا به ایران رسید، فرصت چندانی برای عرضاندام سه تار وجود نداشت و نسل امروز تنها صدای تار استادان بزرگی مثل میرزا عبدالله و درویش خان را میشنود. با ورود رادیو، باز هم سازهایی مانند ویولون، فلوت و پیانو بیشتر مورد توجه قرار گرفتند و سه تار همچنان همنشین خلوتهای شبانه باقی ماند. اما امروز، داستان متفاوت است؛ سه تار بم مسیر تازهای برای این ساز فراهم کرده است. صدای حجیم و مستقل این ساز، امکان همنوازی گروهی بدون نیاز به سازهای دیگر را ممکن میسازد و تجربه شنیداری مخاطبان را به سطحی کاملاً جدید میبرد.
برای تجربه نوای بینظیر سه تار بم و آشنایی با همنوازیهای جذاب سه تار باس، با سه تار نواز همراه باشید.
وقتی رادیو وارد خانههای ایرانی شد، بیشتر توجه به ویولون، پیانو و فلوت معطوف بود و سه تار همچنان در خلوتهای شبانه طنین میانداخت. استاد احمد عبادی در سال ۱۳۲۷ موفق شد برای نخستین بار، پرده گوش ناآشنایان را با نوای سه تار آشنا کند، اما حضور این ساز در گروههای موسیقی ایرانی و فرنگی محدود بود.
با گذر زمان، هنرمندان بزرگی مانند جلال ذوالفنون و حسین علیزاده، هویت سه تار را در کنار سازهای همجنس خودش جستوجو کردند و نخستین نمونههای همنوازی سه تار در تاریخ معاصر، مانند «گل صد برگ» و «راز و نیاز»، شکل گرفتند. این مسیر زمینه را برای نوآوریهایی مانند سه تار بم و شکلگیری همنوازی سه تار باس فراهم کرد. امروز، سه تار دیگر تنها یک ساز منفرد نیست؛ بلکه در گروهنوازیهای مدرن، صدای مستقل و حجیم خود را با قدرت به گوش شنونده میرساند.
نوای سه تار بم از نیاز موسیقی ایرانی به صدایی حجیمتر و مستقلتر شکل گرفت. نوازندگان و گروههای موسیقی سنتی هنگام اجرای گروهنوازی، با محدودیتهای سهتار معمولی روبهرو میشدند؛ زیرا صدای ظریف و زیر این ساز در کنار سازهای دیگر حضور کمتری داشت. به همین دلیل، بسیاری از نوازندگان برای تقویت بخش بم و افزایش حجم صدا، از سازهایی مانند عود استفاده میکردند.
سه تار بم یا بم سه تار از نظر ساختار تفاوتهای قابلتوجهی با سهتار معمولی دارد. سازندگان برای دستیابی به صدایی بمتر و حجیمتر، اندازه کاسه این ساز را حدود سه تا چهار برابر افزایش دادهاند. این تغییر، حجم صدا را بیشتر میکند و به سه تار بم اجازه میدهد در گروهنوازی نقش بخش بم را ایفا کند؛ نقشی که نوازندگان پیشتر اغلب با ساز عود اجرا میکردند. با وجود این تغییرات، صدای سه تار بم همچنان رنگ و هویت صوتی سهتار را حفظ میکند و امکان همنوازی گستردهتر با دیگر سازهای ایرانی را فراهم میسازد.
مسعود شعاری در این باره تأکید میکند: «صدای بم این ساز جدید، شخصیت مستقلی دارد و شبیه عود نیست. با وجود این از صدای آرمانی مورد نظر من هنوز فاصله دارد و خیلی امیدوارم تا روزی به مجموعهای از سهتارهای گوناگون دست یابم تا بدون نیاز به هیچ ساز ملودیک دیگر، بتوانم موسیقی پرحجمی ارائه دهم.»
استفاده از سه تار بم در گروهنوازیهای مدرن، امکان ایجاد بافت صوتی کامل و پرحجم را فراهم کرده است. نوازندگان میتوانند ترکیبی از سه تارهای معمولی و بم را برای ایجاد عمق صدا به کار ببرند؛ و بدون نیاز به سازهای دیگر، تجربه شنیداری منحصر به فردی ارائه دهند.
نوآوری در همنوازی سه تار باس یا بم سه تار به گروهها اجازه میدهد تا موسیقی سنتی ایرانی را با سطحی جدید از جزئیات و هماهنگی اجرا کنند؛ و صدای سه تار را در جایگاهی برجستهتر نسبت به گذشته بشنوند.
سه تار بم یا بم سه تار صدای تازهای به موسیقی سنتی اضافه کرده و امکان خلاقیت و نوآوری در گروهنوازیها را فراهم میکند. این ساز میتواند نسل جدید نوازندگان را ترغیب کند تا تجربهای نو و منحصربهفرد در موسیقی ایرانی خلق کنند.
برای یادگیری اصولی سه تار، دوره آموزشی سهتارنواز یعنی آموزش سه تار کتاب هنرستان، را از دست ندهید. همچنین اگر در انتخاب و خرید سه تار مناسب به راهنمایی نیاز دارید، مشاوران ما آماده پاسخگویی و ارائه مشاوره تخصصی به شما هستند. برای مشاهده و خرید سه تار حرفه ای کلیک کنید.
کاسه بزرگتر و صدای بم و حجیم، بدون تغییر در هویت صوتی سه تار، باعث میشود که صدای سه تار بم پرحجم و مستقل باشد.
بله، به دلیل صدای مستقل و هماهنگ با سه تارهای دیگر، نقش عود در گروه نوازیها را میتواند پر کند.
نوازندگان بهتر است ابتدا سه تار معمولی را بنوازند و سپس تکنیکهای مخصوص سه تار بم را یاد بگیرند؛ تا بتوانند در گروههای موسیقی بهخوبی اجرا کنند.
فاطمه هاشمی فرهود
1405/04/15
بدون نظر
نطرات کاربران
